Przewodnik po fińskich zwyczajach i etykiecie

Witajcie, drodzy czytelnicy! Dziś pragniemy zabierać Was w podróż po fascynującym świecie fińskich zwyczajów i etykiety. Finlandia to kraj pełen tajemnic, zwyczajów i tradycji, które mogą być nieco obce dla nas, ale jednocześnie niezwykle interesujące. Przewodnik po fińskiej kulturze pomoże nam zrozumieć, jak funkcjonuje społeczeństwo i jakie zasady panują w różnych sytuacjach. Zapewniamy, że po przeczytaniu naszego artykułu poczujecie się jak prawdziwi Finowie! Czy jesteście gotowi na tę podróż? Bo my już czekamy na Wasze komentarze i opinie!

Przewodnik po fińskich zwyczajach i etykiecie

Nie ma wątpliwości, że zrozumienie zwyczajów i etykiety panujących w różnych kulturach jest kluczowe przy podróżowaniu lub nawiązywaniu relacji z osobami z innych krajów. Dlatego też postanowiliśmy stworzyć , abyś mógł lepiej zrozumieć i szanować fińską kulturę. Oto kilka ważnych informacji, które warto mieć na uwadze podczas podróży do Finlandii:

Zwyczaje:

• Sauna: Saunowanie to integralna część fińskiej kultury. Pamiętaj, aby zawsze rozebrać się do naga przed wejściem do sauny.
• Juhannus: To jedno z najważniejszych świąt w Finlandii, obchodzone podczas letniego przesilenia. Ludzie świętują je grillując, tańcząc i skacząc przez ogniska.
• Kahvi: Fińczycy uwielbiają kawę! Nie zapomnij zawsze powiedzieć „Kiitos” (dziękuję) po jej otrzymaniu.

Etykieta:

• Punctuality: Fińczycy są bardzo punktualni, więc zwróć uwagę na godzinę spotkania i staraj się być na czas.
• Personal space: Fińczycy cenią sobie swoją przestrzeń osobistą, dlatego unikaj zbyt nachalnego dotykania czy wtargnięcia w czyjeś prywatne terytorium.
• Mannerism: Pamiętaj o zachowaniu dobrych manier, takich jak podziękowanie za posiłek czy otwieranie drzwi dla innych.

Takie drobne gesty sprawią, że Fińczycy docenią twoje zainteresowanie ich kulturą i będą bardziej skłonni do nawiązania kontaktu. Mam nadzieję, że nasz okaże się pomocny podczas twojego pobytu w tej fascynującej krainie.

Tradycyjne fińskie święta i obyczaje

W czasie tradycyjnych fińskich świąt, obyczaje i zwyczaje odgrywają ogromną rolę. Dla wielu Fińczyków są one niezwykle ważne i przestrzegane z wielką dbałością. Dlatego warto poznać podstawowe zasady oraz etykietę, aby w pełni cieszyć się atmosferą tych wyjątkowych dni.

Jednym z najbardziej znanych fińskich świąt jest Boże Narodzenie, które obchodzi się 24 grudnia. W tym dniu rodziny gromadzą się przy wigilijnym stole, by delektować się tradycyjnymi potrawami, takimi jak ryba, siano i słodka ryżowa potrawa z migdałami. Po wspólnym wieczerzowaniu Fińczycy niezapomniany czas spędzają, udając się na pasterkę o północy.

Wielkim wydarzeniem kulturalnym w Finlandii są również obchody święta Juhannus, czyli Letniego Przesilenia. To czas, kiedy cały kraj pogrąża się w atmosferze radości, zabaw i tańca. Często obchodzone są także tradycyjne obrzędy, takie jak skakanie przez ognisko, co ma przynieść szczęście i ochronę przed złymi duchami.

Na dodatek, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach etykiety obowiązujących w czasie fińskich świąt. Należy pamiętać o odpowiednim ubiorze do okoliczności, być punktualnym oraz okazywać szacunek dla gospodarzy. Poza tym, warto przygotować się na obfitość jedzenia i napojów, które są nieodłącznym elementem fińskich świąt.

Podsumowując, są niezwykle bogate i fascynujące. Poznanie podstawowych zasad etykiety oraz zwyczajów pozwoli każdemu na pełne doświadczenie magii tych wyjątkowych dni. Dlatego warto zanurzyć się w kulturę Finlandii i cieszyć się niezapomnianymi tradycjami, które przyciągają i inspirują ludzi z całego świata.

Sztuka porozumiewania się w fińskiej kulturze

Fińska kultura jest pełna interesujących tradycji i zwyczajów, które mogą być nieco obce dla osób spoza tego kraju. Jedną z ważnych umiejętności w fińskim społeczeństwie jest sztuka porozumiewania się, która odgrywa kluczową rolę w relacjach międzyludzkich.

1. Cisza ma znaczenie: W kulturze fińskiej ceni się ciszę i umiar. Nie ma potrzeby wypełniania każdej przerwy w rozmowie. Czasami lepiej po prostu posłuchać i zastanowić się nad tym, co chce się powiedzieć, zanim zabierze się głos.

2. Równość i szacunek: Fińczycy przykładają dużą wagę do równości i szacunku w relacjach międzyludzkich. Niezależnie od stanu społecznego czy zawodu, każdy jest traktowany równo i z szacunkiem.

3. Kultura sauna: Sauna jest wpisana w fińską kulturę i pełni ważną rolę społeczną. To nie tylko miejsce relaksu, ale także spotkań towarzyskich i biznesowych. W saunie panuje atmosfera otwartości i równości, gdzie wszyscy są tacy sami podczas społecznego rytuału.

4. Słuchając i nie przerywając: W fińskiej kulturze ważne jest słuchanie drugiej osoby i nie przerywanie jej w trakcie wypowiedzi. To oznaka szacunku i uważnego słuchania, co jest bardzo cenione w komunikacji międzyludzkiej.

5. Unikanie konfliktów: Fińczycy nie lubią konfliktów i starają się unikać sytuacji, które mogą prowadzić do spięć czy nieporozumień. W przypadku wystąpienia konfliktu, stawiają na spokojną i rozważną rozmowę w celu znalezienia rozwiązania problemu.

6. Punktualność: W fińskiej kulturze punktualność jest bardzo ważna. Wizyty, spotkania czy inne planowane wydarzenia zawsze zaczynają się o wyznaczonej godzinie, dlatego warto być zawsze na czas, aby okazać szacunek dla drugiej strony.

7. Dzielenie się prezentami: Podarunki są cenione w fińskiej kulturze, ale nie stanowią głównego elementu relacji międzyludzkich. Ważniejsze jest uczciwe i szczerze okazywanie szacunku i sympatii w codziennych relacjach.

Znaczenie sauny w życiu Finów

Finowie mają bogate tradycje związane z sauną, która odgrywa kluczową rolę w ich życiu codziennym. Sauna w Finlandii to nie tylko miejsce relaksu i rozgrzania ciała, ale także ważny element kultury i społeczeństwa.

Warto wiedzieć, że w Finlandii saunuje się nie tylko dla przyjemności, ale także jako część rytuałów społecznych i spotkań towarzyskich. Sauny są obecne praktycznie wszędzie – w domach, hotelach, spa, a nawet na łodziach. Jest to miejsce, gdzie ludzie spotykają się, rozmawiają i budują więzi.

Podczas korzystania z sauny warto pamiętać o pewnych zasadach etykiety. Finowie traktują saunę bardzo poważnie i oczekują od siebie nawzajem określonego zachowania. Poniżej przedstawiam kilka ważnych punktów dotyczących właściwego korzystania z sauny w Finlandii:

• Ładne i czyste ręczniki: Zawsze zabierz ze sobą swój własny ręcznik do sauny.
• Kąpiel bez stroju: W saunie Finowie kąpią się bez ubrań, dlatego należy zachować odpowiednią naturyści lub mieć ręcznik na biodrach.
• Respektuj ciszę: W saunie panuje zazwyczaj cisza, więc unikaj głośnego rozmawiania i zachowuj się kulturalnie.
• Wytrzymaj wysoką temperaturę: Tradycyjne fińskie sauny są bardzo gorące, ale warto wytrzymać ciepło i zanurzyć się w atmosferze relaksu.

Sauna jest nieodłącznym elementem fińskiej kultury i zdecydowanie warto poznać i zrozumieć jej znaczenie w życiu Finów. Dzięki temu lepiej odnajdziesz się w fińskim społeczeństwie i będziesz mógł cieszyć się autentycznymi doświadczeniami kulturowymi podczas wizyty w Finlandii.

Czym jest „sisu” i dlaczego jest tak istotne w kulturze fińskiej

Sisu to jedno z kluczowych pojęć w kulturze fińskiej, które niezmiennie fascynuje i inspiruje ludzi na całym świecie. Ale czym tak naprawdę jest sisu? To nie tylko odwaga czy determinacja, ale także wytrwałość, siła charakteru i umiejętność przetrwania w trudnych sytuacjach.

Warto zauważyć, że sisu jest często uważane za fundament fińskiej tożsamości narodowej. To cecha, która od wieków pomagała Finom przetrwać ekstremalne warunki naturalne i polityczne, a także budować swoje pałeństwo na trwałych podstawach.

Dlaczego sisu jest tak istotne w kulturze fińskiej? Ponieważ jest to cecha, która pomaga Finom nie tylko przetrwać, ale także odnaleźć sens i cel w trudnych momentach. To też często klucz do sukcesu w życiu zawodowym i osobistym.

Istnieje wiele sposobów, aby kultywować sisu w codziennym życiu. Jednym z najważniejszych jest akceptacja trudności i wyzwań, a także wiara we własne siły i umiejętności. Warto także pamiętać, że sisu nie oznacza samotności – wsparcie oraz solidarność społeczna są równie istotne.

Podsumowując, sisu to nie tylko silny charakter czy determinacja, lecz także uniwersalna wartość, która może inspirować i motywować nie tylko Finów, ale także ludzi na całym świecie. Warto się nią zainspirować i przenieść do swojego życia!

Etykieta podczas spotkań biznesowych w Finlandii

W biznesie w Finlandii istnieją pewne niepisane zasady zachowania, które warto znać, aby zapewnić sobie sukces w relacjach biznesowych. Fińczycy są znani z profesjonalizmu i dbałości o szczegóły, dlatego warto dostosować się do ich zwyczajów i etykiety podczas spotkań biznesowych.

Kluczowe elementy fińskiej etykiety podczas spotkań biznesowych:

• Zachowuj spokój i profesjonalizm w każdej sytuacji.
• Szanuj punktualność – spóźnienie może być uważane za brak szacunku.
• Unikaj zbyt nachalnej autopromocji, Fińczycy cenią skromność.
• Pokaż zainteresowanie rozmówcą – zadawaj pytania i aktywnie słuchaj.
• Podczas prezentacji przygotuj się dokładnie, wyraźnie i konkretnie przedstaw swoje argumenty.

Komunikacja werbalna i niewerbalna:

Podczas spotkań biznesowych w Finlandii zwracaj uwagę nie tylko na to, co mówisz, ale także na sposób, w jaki to robisz. Unikaj zbyt głośnego głosu, gestykuluj umiarkowanie i zachowuj dystans personalny. Fińczycy cenią sobie przede wszystkim kulturę osobistą i szacunek w komunikacji.

Pamiętając o tych wskazówkach, będziesz mógł skutecznie poruszać się w środowisku biznesowym Finlandii i budować trwałe relacje z fińskimi partnerami.

Najważniejsze zasady przy stole w Finlandii

Podczas wizyty w Finlandii warto znać podstawowe zasady przy stole, aby uniknąć niezręcznych sytuacji i okazać szacunek dla miejscowych tradycji. Oto kilka najważniejszych zasad dotyczących fińskiej etykiety przy stole:

• Zdejmij buty przed wejściem do domu lub restauracji, zwłaszcza jeśli gospodarz prosi o to konkretnie.
• Zawsze czekaj, aż wszyscy usiądą zanim rozpoczniesz jedzenie.
• Nie głośno żuj jedzenia – unikaj otwierania ust podczas jedzenia.
• Jeśli dostaniesz propozycję alkoholu, możesz ją przyjąć lub odrzucić, ale pamiętaj o umiarze.
• Staraj się używać noża i widelca podczas jedzenia, zamiast jedzenia rękoma.
• Pamiętaj o złożeniu sztućców w określonym miejscu na talerzu, aby kelner mógł odebrać danie.
• Po zakończeniu posiłku podziękuj gospodarzowi za gościnę i pochwal przygotowane dania.

Przestrzeganie tych prostych zasad pokaże Twoje szacunek dla fińskiej kultury i pomoże Ci cieszyć się posiłkiem w towarzystwie miejscowych przyjaciół i znajomych.

Szczególne zwyczaje związane z narodzinami i ślubami

W fińskiej kulturze szczególne znaczenie mają tradycje związane z narodzinami i ślubami. Warto poznać niektóre zwyczaje oraz zasady etykiety obowiązujące w tych szczególnych momentach życia.

Dzień narodzin dziecka w Finlandii jest obchodzony w sposób bardzo uroczysty. Zazwyczaj rodzice organizują przyjęcie dla bliskich, podczas którego obdarowuje się malucha prezentami, takimi jak ubranka, zabawki czy książeczki. Jest to też doskonała okazja do spotkania się z rodziną i przyjaciółmi, aby razem cieszyć się z nowego członka rodziny.

Śluby fińskie mają swoje własne, specyficzne tradycje. Para młoda często organizuje ceremonię w otoczeniu przyrody, co symbolizuje bliskość z naturą – ważną wartość w fińskiej kulturze. Podczas wesela nie może zabraknąć tradycyjnych potraw, takich jak sałatka z ryb lub mięsa renifera.

Podczas ceremonii ślubnej ważne jest przestrzeganie odpowiedniej etykiety. Goście powinni być odpowiednio ubrani i zachowywać się kulturalnie. Z kolei para młoda powinna zadbać o to, aby wszyscy uczestnicy czuli się swobodnie i miło przyjęci.

Warto zauważyć, że fińskie zwyczaje związane z narodzinami i ślubami są pełne symboliki i głęboko zakorzenione w tradycji. Poznanie tych tradycji pozwala lepiej zrozumieć fińską kulturę oraz wyrazić szacunek dla zwyczajów mieszkańców Finlandii.

Dlaczego cisza jest ceniona w fińskim społeczeństwie

W fińskim społeczeństwie cisza jest niezwykle ceniona i ma swoje głęboko zakorzenione miejsce w codziennym życiu. Dlaczego jest tak ważna i jak wpływa na zwyczaje oraz etykietę w Finlandii?

Jednym z głównych powodów, dla których Finowie tak bardzo schwalają ciszę, jest ich silne poczucie szacunku dla innych osób. W społeczeństwie fińskim uważa się, że zachowanie spokoju i nieingerowanie w prywatność innych jest wyrazem szacunku i kultury.

Warto również zauważyć, że cisza jest traktowana jako sposób na zrelaksowanie się i odprężenie. W natłoku codziennych obowiązków i stresu, Finowie doceniają momenty spokoju i ciszy, które pozwalają im zregenerować siły i odnaleźć wewnętrzny spokój.

W fińskiej kulturze cisza jest również uważana za ważny element komunikacji. Czasem warto więcej powiedzieć poprzez milczenie, niż przez słowa. Dlatego Finowie potrafią cieszyć się ciszą w towarzystwie innych, bez poczucia dyskomfortu czy konieczności ciągłego rozmawiania.

Podsumowując, cisza odgrywa kluczową rolę w fińskim społeczeństwie, zarówno jako wyraz szacunku dla innych, sposób na relaks oraz ważny element komunikacji. Warto rozważyć tę wartość i nauczyć się doceniać momenty ciszy we własnym życiu.

W jaki sposób Finowie celebrują Midsommar

Podczas świętowania Midsommar, czyli fińskiego święta letniego przesilenia Słońca, Finowie mają wiele tradycyjnych zwyczajów, które są integralną częścią tego radosnego czasu. Chociaż święto to jest głównie obchodzone w Szwecji, także Finowie mają swoje własne sposoby celebracji, które warto poznać.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów fińskiego Midsommar jest organizowanie wspólnych posiłków na świeżym powietrzu, zwanych „midsommarbord”. Stoły udekorowane są kwiatami, a na nich serwowane są tradycyjne potrawy, takie jak śledź, ziemniaki, sałatki oraz dużo świeżych owoców.

Ważnym zwyczajem jest również tańczenie wokół maja, czyli tradycyjnego słupa majowego ozdobionego kwiatami i zielenią. Tańce w rytm muzyki ludowej sprawiają, że atmosfera jest radosna i pełna energii.

Podczas Midsommar Finowie również spędzają czas na łonie natury, korzystając z letniego słońca i ciepłej pogody. Wiele rodzin decyduje się na wyjazd do lasu lub nad jezioro, gdzie mogą odpocząć i cieszyć się wspólnymi chwilami.

Warto również zauważyć, że w czasie Midsommar Finowie przejawiają dużą otwartość i gościnność wobec przyjezdnych, chętnie dzieląc się swoją kulturą i tradycjami. Dla wielu z nich jest to okazja do integracji społecznej i budowania więzi z innymi.

Podsumowując, fińskie Midsommar to czas radości, wspólnego świętowania i spędzania czasu na łonie natury. To doskonała okazja, aby poznać kulturę i zwyczaje tego uroczego kraju oraz cieszyć się letnią aurą w gronie bliskich i przyjaciół.

Znaczenie natury w kulturze i tradycjach fińskich

Natura odgrywa niezwykle ważną rolę w kulturze i tradycjach fińskich. Fińczycy mają głęboki szacunek dla otaczającego ich środowiska naturalnego i starają się otaczać się naturą jak najczęściej. Jako kraj obfitujący w dziewicze lasy, krystalicznie czyste jeziora i górskie krajobrazy, Finlandia jest miejscem, gdzie natura jest niemalże uważana za świętą.

Właśnie z tego powodu wiele fińskich zwyczajów i tradycji jest związanych z naturą. Na przykład saunowanie jest jednym z najbardziej znanych fińskich rytuałów, a większość saun znajduje się w malowniczych miejscach na łonie natury. Również fińskie święta często odwołują się do natury, takie jak Juhannus (najdłuższy dzień w roku) czy Laskiainen (festiwal związany z końcem zimy).

W fińskiej kulturze istnieje również pewna etykieta związana z naturą. Fińczycy zawsze dbają o to, aby nie zanieczyścić otoczenia i szanują dzikie zwierzęta oraz rośliny. Ponadto, wielu mieszkańców Finlandii angażuje się w działania na rzecz ochrony środowiska i zachowania dziedzictwa przyrodniczego.

Podsumowując, natura ma ogromne znaczenie w życiu i tradycjach fińskich. Jest ona nie tylko inspiracją dla sztuki, muzyki i literatury, ale także stanowi fundament fińskiej tożsamości kulturowej. Dlatego też, podróżując po Finlandii, warto poznać i szanować fińską etykietę wobec natury.

Jak unikać faux pas podczas rozmów z Finami

W dzisiejszym wpisie przedstawiamy przewodnik po fińskich zwyczajach i etykiecie, które pomogą Ci uniknąć faux pas podczas rozmów z mieszkańcami Finlandii.

Zasady komunikacji z Finami:

• Pamiętaj o zachowaniu dystansu i szacunku wobec drugiej osoby.
• Unikaj zbyt nachalnych pytań osobistych.
• Staraj się być konkretny i bezpośredni w swoich wypowiedziach.

Zwyczaje i tradycje w Finlandii:

• Fińczycy cenią sobie punktualność, więc staraj się być na czas.
• Przywitaj się z uśmiechem i użyciem imienia, nawet jeśli nie znasz osoby osobiście.
• Pamiętaj o zdawkowych gestach takich jak podziękowanie czy uścisk dłoni.

Jak unikać faux pas w kontaktach biznesowych:

• Pamiętaj o zasadach savoir-vivre’u podczas spotkań służbowych.
• Przyjmij zaproszenie na kawę czy lunch jako gest dobrej woli.
• Unikaj konfliktowych tematów i staraj się być otwarty na kulturę Fińczyków.

Podsumowując, znajomość fińskich zwyczajów i zasad etykiety pomoże Ci uniknąć niepotrzebnych niedomówień i wpłynie pozytywnie na relacje z mieszkańcami Finlandii.

Sposoby na zachowywanie szacunku wobec fińskiej historii i tradycji

Mając szacunek do historii i tradycji Finlandii jest niezwykle istotne, aby znać i szanować fińskie zwyczaje oraz zasady etykiety. W tym przewodniku przedstawimy kilka sposobów na to, jak zachować szacunek wobec fińskiej historii i tradycji.

1. Szanuj symbole narodowe: Fińczycy przykładają dużą wagę do swoich symboli narodowych, takich jak flaga oraz hymn. Ważne jest, aby szanować te symbole i nie używać ich w sposób lekceważący.

2. Bądź punktualny: Punktualność jest bardzo ceniona w kulturze fińskiej. Warto więc zawsze starać się być na czas, zarówno na spotkaniach, jak i w innych sytuacjach.

3. Przestrzegaj zasad ciszy: Finlandia jest krajem, w którym panuje kultura ciszy. Warto więc unikać głośnych rozmów w miejscach publicznych oraz unikać naruszania spokoju innych osób.

4. Znajdź zainteresowanie w fińskiej historii: Poświęć czas na poznanie historii Finlandii, jej tradycji oraz kultury. Będzie to dowodem szacunku wobec tego kraju i jego mieszkańców.

5. Dbałość o środowisko naturalne: Finlandia słynie z pięknej przyrody, dlatego warto dbać o środowisko naturalne i szanować to, co natura oferuje. Pozostawiaj miejsca takie jak lasy czy jeziora takie, jak je zastałeś.

6. Przestrzegaj zasad sauna etiquette: Sauna jest integralną częścią kultury fińskiej. Jeśli zostaniesz zaproszony do sauny, zwróć uwagę na zasady etykiety sauny, takie jak chowanie się w ręcznik czy odpowiednie zachowanie.

7. Samodzielne badania w fińskiej kuchni: Jeśli szanujesz tradycje i historię Finlandii, warto zapoznać się z lokalną kuchnią. Spróbuj tradycyjnych fińskich potraw, takich jak ryby, jagody czy słynne karjalanpiirakka.

Zasady dotyczące prezentów i podarunków w Finlandii

Dlaczego sauna sagi jest tak ważna w finlandzkim społeczeństwie

W finlandzkim społeczeństwie sauna sagi jest niezmiernie ważna i stanowi integralną część życia codziennego mieszkańców tego kraju. Istnieje wiele powodów, dla których sauna odgrywa kluczową rolę w fińskiej kulturze i tradycji.

Jednym z głównych powodów, dla których sauna sagi jest tak ważna, jest jej odprężające działanie na ciało i umysł. Regularne korzystanie z sauny pomaga w redukcji stresu, poprawia krążenie krwi oraz wspomaga regenerację mięśni po wysiłku fizycznym.

Fińczycy uważają saunę również za miejsce sprzyjające budowaniu więzi społecznych. To w saunie często odbywają się spotkania towarzyskie, podczas których ludzie mogą swobodnie rozmawiać i dzielić się swoimi przemyśleniami.

W finlandzkim społeczeństwie korzystanie z sauny sagi jest traktowane jako forma higieny osobistej. Warto zaznaczyć, że fińczycy mają bardzo wysokie standardy, jeśli chodzi o czystość i dbanie o higienę, dlatego regularne saunowanie jest dla nich ważne.

Fińczycy przywiązują dużą wagę do tradycji i dziedzictwa kulturowego, dlatego sauna sagi jest nieodłącznym elementem fińskiej tożsamości narodowej. To właśnie w saunie odbywają się ważne rytuały i ceremonie, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Podsumowując, sauna sagi jest tak ważna w finlandzkim społeczeństwie ze względu na jej pozytywny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne mieszkańców, rolę jako miejsce spotkań społecznych, aspekt higieny osobistej oraz znaczenie dla fińskiej tożsamości narodowej. To miejsce, które stanowi integralną część życia codziennego i kultury tego fascynującego kraju.

Dziękujemy za poświęcenie czasu na przeczytanie naszego przewodnika po fińskich zwyczajach i etykiecie. Mam nadzieję, że ta lektura pozwoliła Ci lepiej zrozumieć kulturę i tradycje Finlandii oraz pomoże Ci lepiej poruszać się w fińskim społeczeństwie. Pamiętaj, że szacunek dla lokalnych obyczajów i zasad jest kluczem do udanej integracji w każdej społeczności. Jeśli masz jakieś pytania lub chciałbyś dowiedzieć się więcej, śmiało daj nam znać! Życzymy Ci przyjemnego i pełnego fascynujących doświadczeń pobytu w Finlandii. Do zobaczenia w kolejnym artykule!